Kulübesindeki Son Gasteci

Eskiden “gasteci” denildiğinde halk arasında öncelikle gazete satıcıları akla gelirdi. Yıllar önce bir arkadaşım “Babaanne, Nazım gazeteci” diyerek beni takdim edince yaşlı kadın şöyle sormuştu:

-Dükkanın da var mı?

Babaanne beni gazete bayii zannetmişti!

Artık, sadece gazete satan küçük kulübeleri olan gazete bayileri pek kalmadı. Gazete tirajları çok geriledi, gazeteler de marketlere düştü.

İstanbul’un Anadolu yakasında; Kadıköy’den Pendik’e kadar eski zamanlarda olduğu gibi sadece gazete-dergi satan tek “gasteci” olan İlhan Aktaş Erenköy tren istasyonunda kesintisiz 17 yıldır hizmet veriyor.

İlhan Aktaş’ın “dükkanı” küçük bir kulübe. Her sabah saat 05.00’de işinin başında oluyor. Ulaşımı da eski zamanlara uygun, oturduğu Kadıköy’den Erenköy’e bisikletiyle 7 kilometre pedal basarak geliyor.

Tabii ki akla gelen ilk soru şu oluyor:

Kaç yıldır gazete dergi satıyorsun?

-Bu işe 8 yaşında babamın yanında başladım. Yaşım 64 olduğuna göre 56 yılı devirmişim demektir!

Baba Sakıp Aktaş, Maltepe Cevizli’de baş bayii. İlhan, tam 30 yıl baba-oğul birlikte çalışıyor. Kardeşleri Orhan ve Özcan’da onlarla birlikteler.

1999’da baba Sakıp vefat ediyor. Kardeşler “abi biz bu işi yapmak istemiyoruz” diyerek kendi yollarına gidiyorlar. O yıl gazete bayileri dağıtımcılardan daha fazla pay isteyerek topluca satış yapmama eylemine girişince, hepsinin bayilikleri iptal ediliyor.

O yıllarda Gameda var, onun yanında Yay Dağ ve Yay Sat da var. Aydın Doğan Grubu ile Dinç Bilgin Grubu iki ayrı dağıtım şirketiyle rekabet halindelerken aralarındaki “savaşı” bitirip Birleşik Basın Yayın Dağıtım şirketinin çatısı altında barışıyorlar.

İlhan Aktaş’ın bayiliğinin iptali, bu basın devlerinin birleşme dönemine rastlıyor. Birleşme ilan-reklam servislerini kapsıyordu. Güzel bir “tekel” oluşturmuşlardı. Bu birleşmenin başka “uğursuz” sonuçları da vardı: Doğan Grubundan atılan bir gazeteci, Bilgin Grubunun gazete ve televizyonlarında işe alınmıyordu!

Yeni dağıtım ve bayilik sistemi de bu dönemde kurulmuştu. Hürriyet Adana Bölge Müdürü Nuri Mıhçı, emekliye ayrılıp Caddebostan Baş Bayii olmuştu.

İlhan Aktaş yeni dönemde onun yanında haftalık ücretli olarak çalışmaya başlıyor. Mıhçı yanında çalışanlara haftalık olarak o zamanın parasıyla 17 milyon lira haftalık ücret öderken İlhan’a 30 milyon veriyordu. İlhan Aktaş bunu şöyle açıklıyor:

-Ben herkesten hızlı paket çözüyor, tezgahı düzenliyor ve herkesten fazla gazete satıyordum!

İlhan Aktaş’ın gazete satmaktaki mahareti ona önce Bağdat Caddesindeki Galip Paşa Caminin yanındaki büfeyi getiriyor sonra da Erenköy tren istasyonundaki gazete-dergi bayiini…

Şimdilik 17 yılı devirmiş durumda Erenköy’de…

İlhan “Ne zamana kadar yapmayı düşünüyorsun bu işi” sorumu meslekteki ilk günlerin heyecanıyla yanıtlıyor:

-Sonuna kadar! 1 tane gazete satsam bile devam edeceğim!

Usta “gasteci” olmanın ritüelleri var. Mesela askerliğini yaparken bir gün Karadeniz Ereğlisi’nde gazete alacak. Gazete yığının üzerinde büfecinin çayı var. Adam çayı alıp da gazeteyi verene kadar, İlhan alt sıralardan bir gazeteyi öyle bir hızla çekiyor ki, çay bardağı yerinden kıpırdamıyor!

Onun hayatına “gasteciliği” sayesinde pek çok ünlü isim girmiş. Cevizli’de delikanlık yıllarında Bedii Faik, Nihat Erim, İsmet İnönü, Bülent Ecevit, Süleyman Demirel gazetelerini İlhan’ın elinden alıyorlarmış Dragos’taki yazlıklarında…

Şimdi de ünlü dostları var. Bunlardan biri de spor basınını büyük ismi Türkiye Spor Yazarları Derneği’nin eski başkanı Atilla Gökçe.  İlhan da Gökçe gibi koyu Beşiktaşlı. Geçen sezon başlarken Atilla Gökçe şampiyonluk adayları arasına Beşiktaş’ı yazmıyor. İlhan da “Bu yıl biz (BJK) şampiyon olacağız” diye itirazını yapıyor. Gökçe, Beşiktaş’ın şampiyonluğu halinde o yazıyı yiyeceğini söylüyor. Sezon sonunda BJK çifte şampiyonluk yaşarken İlhan Aktaş, söz konusu yazıyı ekmeğin arasına koyup Atilla Gökçe’yi bekliyordu!

İlhan Aktaş ailenin en küçüğü olan Erdoğan’ı sırtında maçlara götürerek Beşiktaşlı yaptığını da söylemeyi ihmal etmiyor. Ama en küçük Aktaş, Beşiktaşlı olması yanında çok ünlü gazeteci. Star TV, Haber Türk, ATV, a Haber, Haber Global, CNN Türk, NTV gibi yaygın kanallarda genel yayın yönetmeni, haber müdürü, programcı olarak üst düzey görevler yapan Erdoğan Aktaş, “gasteci” İlhan’ın en küçük kardeşi. Erdoğan Aktaş şu anda da Sözcü TV’nin kurucu Genel Yayın Yönetmeni.

İlhan Aktaş kendisine gelen sigara, ambalajlı kuru gıda ve meşrubat firmalarının bütün teşvikli tekliflerini geri çevirerek sadece gazete ve dergi satmaya devam ediyor:

-O kulübesindeki son gasteci!